De geschiedenis van het Peizer openluchtbad

De geboorte van het openluchtbad

Eind jaren '60 is het Peizer openluchtbad tot stand gekomen dankzij de enorme inzet van vele vrijwilligers en de gehele bevolking. Iedereen stond ronduit vierkant achter het bad. Overigens, het dient gezegd: de subsidiebomen van Rijk, Provincie en Gemeente groeiden in die periode tot in de hemel. De voorbereiding tot de bouw en een groot deel van de bouw zelf van het openluchtbad waren typische staaltjes van Peizer gemeenschapszin.

De jaren '70 en '80

In de zeventiger jaren draaide het bad prima, de bezoekersaantallen schommelden steeds zo rond de 30.000 per seizoen. In het midden van de jaren '80 kwam de klad in 't bad: een paar slechte zomers en het feit dat er niets of nauwelijks werd geïnvesteerd (het bad ging niet met de tijd mee), hadden tot gevolg dat steeds minder mensen de voordien zo vanzelfsprekende gang naar het Peizer bad maakten. Het geld dat de gemeente er per seizoen moest bijleggen beliep al gauw zo'n 70.000 euro. Het was dus niet zo onlogisch dat de kwestie "openluchtbad of niet" aan de orde werd gesteld, zeker in een tijd van de opkomst van subtropische baden met bubbelbaden, golfslagen en knuffelmuren.
Toen in september 1988 het definitieve einde onontkoombaar leek, kwam er door een massale handtekeningenactie een duidelijk signaal van de Peizer bevolking: Peize wil een eigen zwembad behouden. Mede op basis van die enorme respons van de bevolking (wat we grotendeels zelf hebben gebouwd laten we ons niet zomaar afpakken) werd een werkgroep ingesteld die de mogelijkheden voor een zwembad, openlucht of overdekt, diende te onderzoeken. De werkgroep kwam in het voorjaar van '89 met haar eindrapport: een overdekt bad, gekoppeld aan de sporthal, leek een haalbare zaak. De gemeenteraad echter oordeelde dat er te veel onzekere factoren waren om nu al het licht op groen te zetten voor een overdekt bad. Ze besloot dat de mogelijkheden daarvoor nog eens nader onderzocht zouden moeten worden. In die tussentijd zou het openluchtbad nog één seizoen (het overbruggingsseizoen) open blijven. Er werd een stichting in het leven geroepen. De naam van de stichting spreekt boekdelen: Stichting Zwembad Peize Zomer '89. Iedereen had het idee dat het zwemseizoen '89 wel eens het laatste openluchtzwemseizoen in Peize zou kunnen zijn.

Het stichtingsjaar 1989

Met de bedoeling er een bruisend laatste seizoen van te maken ging de stichting zeer voortvarend te werk. Verrassend veel vrijwilligers zorden voor het onderhoud van het bad, voor de tuin, voor de kassa, voor de kiosk. Er werden verrassend veel evenementen georganiseerd: Edwin Rutten (Ome Willem) kwam optreden in het zwembadcomplex, Olympisch schaatser en wielrenner Herbert Dijkstra (nu sportcommentator bij de NOS) verleende zijn medewerking aan de familie-TTT (Trio Trim Trip) oftewel de familietriathlon met zwemmen, lopen en fietsen. De schaakkampioen en de damkampioene van Nederland gaven simultaanséances in het Peizer openluchtbad. Ook werd de bevolking gedurende meer dan een half jaar (van begin maart tot half oktiber) iedere week in de plaatselijke krant, de Hopbel, op de hoogte gehouden van het reilen en zeilen van het openluchtbad. Gaandeweg het seizoen zag het stichtingsbestuur mogelijkheden om het openluchtbad misschien langer dan alleen in '89 draaiende te houden. In een vroeg stadium (mei 1989) werd in elk geval de optie van een overdekt bad niet haalbaar geacht. Het dient eerlijk gezegd: juist door de ervaringen van de enorm enthousiaste vrijwilligers was al gauw duidelijk dat een bad met zo'n grote schare enthousiastelingen gedurende een maand of zes gerund zou kunnen worden maar dat zo'n enthousiasme en inzet niet een heel jaar lang (en dan jaar in, jaar uit!) voor een overdekt zou kunnen worden opgebracht.

Het openluchtbad mag doorgaan

Om een lang verhaal niet nog langer te maken (er zijn heel wat verhalen te vertellen over die enerverende periode in de zomer van '89), aan het eind van het zomerseizoen '89 was de stand van zaken zo dat de gemeenteraad overtuigd kon worden van de levensvatbaarheid van het openluchtbad. In de daaropvolgende jaren heeft de stichting dankzij een groot leger vrijwilligers met enthousiasme, vlijt en ijver het bad draaiende gehouden. En met succes! Er kon dan ook met genoegen geconstateerd worden dat een aantal trends in positieve zin zijn omgebogen: de bezoekersaantallen namen weer toe tot ver boven het niveau van de jaren '80 (van ongeveer 20.000 naar zo?n 35.000-40.000), het openluchtbadcomplex kwam er weer pico bello bij te liggen en straalde weer kwaliteit en eigen vlijt uit.

De jaren '90: grote investeringen

Op 22 december 1991 gaf de gemeenteraad van Peize, geïmponeerd en uiteindelijk overtuigd door de kracht van de op het vrijwilligerscorps geënte organisatie, het groene licht aan het stichtingsbestuur om het bad de 21e eeuw in te tillen, op basis van een door de stichting geformuleerde beleidsnota met investeringsplan. Mede dankzij de geweldige inzet van de vrijwilligers kon in de daaropvolgende jaren met een begroting van plusminus 70.000 euro (met een gemeentelijke bijdrage van 35.000 euro) rondgekomen worden. In al die jaren liet de bevolking het openluchtbad niet in de steek: door steeds weer massaal af te komen op de voorverkoop, maakte ze en maakt ze nog steeds de slogan van de stichting "als u zorgt dat wij voor 1 mei binnen zijn, zorgen wij er voor dat u na 1 mei buiten zwemt!" waar. Sinds de sluiting van de openluchtbaden in Roden en Norg weten vele inwoners en zomergasten uit deze contreien de weg naar het Peizer openluchtbad te vinden.
In de jaren 1993-2001 werd ruim 95 % van het investingsplan gerealiseerd voor het overgrote deel door de stichting zelf bekostigd, met eenmalige investeringsinjectie van gemeentewege.

Pandabaden

Sinds een aantal jaar is het Zomerbad Peize lid van de Vereniging van Pandabaden. De Vereniging van Pandabaden is opgericht o.a. op instigatie van oud-voorzitter Gert Visser en dient de belangen van met uitsterven bedreigde openluchtbaden in het noorden van het land. Alle openluchtbaden komen dezelfde problemen tegen en de Vereniging blijkt een prima podium om die problemen en met name de oplossingen er van uit te wisselen.

Het bad de 21e eeuw ingetild ?.. en dan?

Het Zomerbad Peize floreert in de 21e eeuw. Met een topzomer in 2003 waarin er bijna 50.000 bezoekers de poort passeren, lijkt het zomerbad niet kapot te kunnen.
Vanwege een sterke achteruitgang door de jaren heen, wordt het eind 2004 / begin 2005 noodzakelijk om zowel het kleine als grote bad van een nieuwe polyesterlaag te gaan voorzien. De actie die hiervoor wordt opgezet "Laat het zwembad niet lopen" wordt een groot succes. Het draagvlak van het zwembad binnen de Peizer gemeenschap en daarbuiten wordt hiermee weer heel sterk duidelijk. De Peizer gemeenschap toont zich zeer gul in allerlei kleine en grote financiële bijdragen en in bijdragen in natura. Ook de gemeente Noordenveld toont zich van zijn beste kant door eind 2004 een door de gehele raad gedragen beslissing te nemen waarin een substantiële bijdrage wordt vrijgemaakt. In februari 2005 is het kleine bad geheel gerestaureerd. De renovatie van het grote bad staat voor het najaar 2005 op de kalender.

Tot zover de geschiedenis van het Peizer openluchtbad. Waar staat het bad nu en hoe houdt 't zich staande in de komende jaren? Momenteel staat het Peizer zomerbad (deze naam is aan het openluchtbad gegeven in 1999) voor een nieuwe investeringsronde.In de regelgeving (op welke terreinen dan ook maar) en in de optiek van controlerende en bestuurlijke instanties wordt het zwembad steeds vaker als een professionele bedrijfsorganisatie aangemerkt. De steeds strengere eisen die worden gesteld aan veiligheid en hygiëne van de zweminrichting (legionella-problematiek, toezichtsplan, beheersplan, Arbo-wetgeving en risico-inventarisatie etc.) maken dat ook het plafond van de inzet van de op basis van vrijwilligheid opererende stichtingsbestuurders en het grote vrijwilligerscorps bereikt is. Door veel niet te voorziene ontwikkelingen op het terrein van personeelszorg, risicobeheersing en wettelijke eisen ten aanzien van hygiëne, veiligheid en milieu wordt een grotere mate van professionalisering van de bedrijfsvoering verwacht en in vele gevallen al vereist.

Wat leert ons deze geschiedenis?

Voor een groot aantal lezers is de geschiedenis van het Peizer openluchtbad bekend: het bad is geworteld in de Peizer gemeenschap. Voor velen echter is dit verhaal nieuw. Het is voor hen goed en nuttig te weten hoezeer het openluchtbad een bad van Peize en van Peizers of Peizenaren is. Daarom nodigt het stichtingsbestuur iedereen uit op de hoogte te blijven van de verdere geschiedenis (of toekomst, zo u wilt) van het Peizer openluchtbad. We proberen in dit jaar weer iets terug te halen van het elan van het cruciale jaar 1989. We doen dat omdat we het idee hebben dat het bestaan van het openluchtbad al weer ?zo gewoon is geworden?. Het bad hoort er toch al weer jaren bij, dat loopt toch gewoon lekker door? Mooi niet!! Daarom willen we van 2002 een jaar met een nieuw elan voor het openluchtbad maken door iedereen, net zoals in 1989, op de hoogte te houden van wat er zoal gebeurt in en om het bad maar ook door iedereen te laten zien wat er zoal komt kijken om het bad draaiende te houden. We gaan er voor, meer dan 30 weken lang in dit extra lange zomerzwemseizoen. U, lezer, wordt op de hoogte gehouden via de Hopbel over het verleden, het heden en de toekomst van het Peizer zomerbad, meer dan 30 weken lang in 2002. De geschiedenis herhaalt zich, naar we hopen. In 1989 bleek de berichtgeving in het enige plaatselijke medium dat ons ter beschikking stond een uiterst effectief middel te zijn om de strijd voor het behoud van het openluchtbad te strijden. Ook nu, in 2002, is de berichtgeving in de Hopbel over het reilen en zeilen van het Peizer openluchtbad een prachtig fundament voor het verder werken aan de plannen voor de toekomst.

Dit verhaal wilden we even kwijt

Dit verhaal in een notendop over de geschiedenis van het Peizer bad wilden we even kwijt. Als u leest over ons Peizer bad dan weet u in ieder geval dat ons (en uw) bad weliswaar een kort verleden heeft maar een lange en intensieve geschiedenis. Als u in ons Peizer bad komt zwemmen en genieten dam moet u zich wel heenzetten over het allergrootste probleem van het Peizer Zomerbad: je kunt er niet gezwommen worden, je moet wel zelf zwemmen. En dan te bedenken dat je onder een blote hemel van 6000 meter waar van alles mis mee is (o, zon, hoog of ozonlaag) moet zwemmen. Maar ach, een chloorhemel van 6 meter is ook niet alles!
Hoe dan ook, er zijn van die momenten in het zomerseizoen dat je je realiseert dat het heel fijn is te kunnen zwemmen en genieten in een prachtig openluchtbadcomplex, prachtig in alle eenvoud. Peize heeft 't en houdt 't ..... een verwarmd openluchtbad.

Met dank aan Gert Visser!